Misbruik van recht

Een mooi onderwerp om het jaar mee te beginnen! In het verleden is er altijd veel gestructureerd voor de heffing van BTW. Dat is voor de wetgever aanleiding geweest diverse maatregelen in te voeren om bepaalde structuren te voorkomen. Er lagen nieuwe maatregelen op stapel, toen het Hof van Justitie een uitspraak deed over 'misbruik van recht' bij de heffing van BTW. Dat was de uitspraak HvJ Halifax. Velen zijn er sindsdien vanuit gegaan dat structureren niet meer mogelijk was, omdat het dan zou worden aangemerkt als misbruik van recht. Wij hebben daar altijd over opgemerkt, dat het zeker nog mogelijk is zaken zodanig te structureren dat het eindresultaat aantrekkelijker wordt voor de heffing van BTW. Er dient vanzelfsprekend altijd wel rekening te worden gehouden met de regelgeving dienaangaande en de genoemde uitspraak. Daardoor is het zeker veel gecompliceerder geworden als het was, maar er is nog veel mogelijk. We zien ons gesterkt in een aantal nieuwe uitspraken van het Hof van Justitie over misbruik van recht. Die gaan over cross border leasing door niet-aftrekgerechtigde ondernemers. Er is vanzelfsprekend heel veel meer over te zeggen, maar de eerste constatering is toch, dat het streven naar voordeel via dit soort structuren niet in beginsel wordt aangemerkt als misbruik van recht. Daarvoor is meer nodig, dan enkel de constatering dat iets gunstiger wordt door het anders te doen. Het voert te ver in dit bestek hier nader op in te gaan, maar houdt u voor ogen dat er meer mogelijk is met BTW dan we soms denken. Hier geldt ook weer dat de meest interessante klanten in dit verband die klanten zijn die geen of beperkt recht hebben op aftrek van BTW. We propageren zeker niet gebruik te maken van BTW besparende mogelijkheden en hebben er alle begrip voor als ze niet worden gebruikt, maar wellicht wilt uw klant ze kennen als er grote investeringsbeslissingen worden genomen en de heffing van BTW zwaar weegt...

Boetes en 'misbruik van recht'

In een procedure die vorige week is gepubliceerd, komt de vraag aan de orde in hoeverre een boete terecht is in een situatie dat er een BTW besparende constructie is toegepast. Het ging om een situatie die werd aangemerkt als 'misbruik van recht'. Dit heb ik in eerdere stukjes op dit blog al eens aan de orde gesteld. In principe kan iets in de BTW als misbruik van recht gelden ingevolge uitspraken van het Europese Hof van Justitie, waarvan Halifax de bekendste is. Ik gaf al eerder aan dat ik meen dat daar de grens ligt van wat je kunt doen om BTW te besparen. Nu ging het om de vraag of er een boete dient te gelden als er sprake is van misbruik van recht. Gevoelsmatig zou je zeggen van wel. Er is immers sprake van misbruik en dat hoort niet. Naar mijn mening terecht, werd in de bedoelde procedure vastgesteld van niet. De rechter oordeelde dat je in de oprechte veronderstelling kunt verkeren dat je iets doet dat juist en acceptabel is, ook als blijkt dat dit niet zo is. Getoetst dient aldus te worden wat de bedoeling van partijen was, toen zij hun beslissingen maakten. En dat was in het onderhavige geval niet om te weinig belasting te voldoen, maar om een lager doch juist bedrag aan belasting te voldoen. Dit betekent dat in de meeste gevallen de grenzen van de mogelijkheden kunnen worden opgezocht, zonder het risico van een boete. De eventuele pijn betreft dan alleen de misgelopen constructiemogelijkheden die verder van de rand liggen...

Misbruik van recht

In het vorige bericht gaf ik aan wanneer iets voor de BTW als misbruik wordt aangemerkt. Hof Den Haag heeft onlangs een vaststelling gedaan van dusdanig misbruik in een uitspraak van 26 juni jl. In deze zaak komt het Hof tot de conclusie dat er sprake is van misbruik van recht, omdat het Hof meent dat objectief kan worden vastgesteld dat het wezenlijke doel van betrokkenen lag in het beoogde belastingvoordeel. Dat was in deze zaak vast te stellen, omdat er veel documentatie was van de motieven van betrokkenen. Dat is natuurlijk niet altijd zo. In dit geval ging het om een gemeente en een schoolgebouw. Dan is er altijd veel documentatie, ook van de besluitvorming. De gekozen structuur was verder voornamelijk gericht op het behalen van fiscaal voordeel doorte manipuleren met de prijs van het gebouw in kwestie. Het ligt voor de hand dat een dergelijke manipulatie gericht is op belastingvoordeel. Een ander doel is in de feiten niet te vinden. De uitspraak geeft aan wanneer iets misbruik is langs de lijnen van de uitspraken van het Hof van Justitie. Het geeft wat mij betreft ook aandat van een dergelijk misbruik niet heel snel sprake is. Er zijn dus mogelijkheden genoeg om voordeel te behalen zonder misbruik!

Halifax

In mijn vorige bericht kondigde ik aan dat ik zou aangeven waar de grenzen liggen tussen gebruik en misbruik van de wet. Het Hof van Justitie heeft in diverse uitspraken die grenzen aangegeven. De belangrijkste is Halifax. Daarin is overwogen dat er sprake is van misbruik van recht als er voldaan is aan twee criteria: (1) dat de betrokken transacties ertoe leiden dat er in strijd met het doel van de BTW bepalingen een belastingvoordeel wordt toegekend, en (2) uit het geheel van objectieve factoren blijkt dat het wezenlijke doel van de betrokken transacties erin bestaat een belastingvoordeel te verkrijgen. Deze begrenzing blijft natuurlijk wel heel erg afhankelijk van de feiten, maar wordt wel toegepast door de Nederlandse rechters. Soms gaan die naar mijn mening verder dan nodig, omdat het Hof ook heeft aangegeven dat alle transacties moeten worden beschouwd als economische activiteiten, ook als ze uitsluitend zijn verricht om BTW voordeel te behalen. Het Hof zegt niet dat alles maar moet worden bestreden dat voordeel brengt en zo bedoeld is. In mijn berichten hierna zal ik wat concreter worden over de vraag wat nu wel kan (en dus moet...) en wat niet. Het eerstvolgende bericht gaat over een zeer recente uitspraak van Hof Den Haag waarin tot 'misbruik van recht' werd geconcludeerd.